Per vouwfiets door Afrika

Van het spelen met een idee is nu de echte reis gestart, per vouwfiets van Amsterdam naar Zimbabwe. Een idee geboren uit eerdere reiservaringen door Europa, Azië, Australië. Daar waar alleen met openbaar vervoer werd gereisd werd de fiets gemist en vise versa. De ideale oplossing voor dit probleem leek ons een vouwfiets. Op die manier zouden we de perfecte combinatie kunnen vormen tussen de fiets en het openbaar vervoer. Niet interessante stukken zouden afgelegd kunnen worden per bus, boot of trein. Kleine dorpjes kunnen bezocht worden zonder de angst te hebben er niet meer weg te komen. Bovendien zijn we niet (meer) het type fietser die alles perse gefietst moeten hebben, we hebben tenslotte ook vakantie.
Na een uitgebreid marktonderzoek leek de Birdy van de Duitse fabrikant Riese und Muller ons het meest geschikt.
De Birdy is met z'n 9,7 kilo de lichtste onder de vouwfietsen, heeft zowel voor- als achtervering wat ons onontbeerlijk lijkt op de veelal slechte Afrikaanse wegen. Bovendien geeft de niet te vouwen middenstang en het robuste frame, de fiets een zeer solide en betrouwbaar uiterlijk. Uit de Birdy serie keizen we, in samenspraak met Tromm Tweewielers Amsterdam, voor de Birdy Blue, omdat deze standaard zeven achterbladen en een versnellingsnaaf heeft. Tromm, net zo benieuwd als wij naar het uithoudingsvermogen van de Birdy is bereid ons tegemoed te komen in de kosten. Dit maakt ons de trotse bezitters van een vouwfiets met 21 versnellingen!
Ter voorbereiding fietsten we een aantal weekenden door Nederland en voor het berggevoel zakten we per TGV een weekje af naar Zuid Frankrijk. De fietsconditie zal vanaf nu verder opgebouwd moeten worden.

Al bij onze eerste tocht in Spanje blijken onze vouwfietsen erg nuttig. Het is nog vroeg als we per trein op onze eerste reisbestemming aankomen en het busvervoer moet nog op gang komen. Daar hoeven wij echter niet op te wachten. Onder groeiende belangstelling maken we onszelf fietsklaar. Later deze reis zal vaker blijken dat we aan aandacht en belangstelling geen gebrek zullen hebben. Vaak worden we van te voren gespot en weten de mensen en paar dorpen verderop al dat we er aankomen. Er wordt verwonderd gelachen om het kleine formaat en het gestaar is niet van lucht. Op zichzelf heel begrijpelijk. Met hun ongewone uiterlijk draait menig hoofd in Nederland ook nog om, maar soms wordt die aandacht ons toch teveel. Dat zijn dan ook de momenten waarop we zouden willen dat de fietsen een broekzakformaat hadden.
Het grote voordeel is echter weer dat wij niet op mysterieuze wijze van de aardbol zullen verdwijnen. Iedereen herinnert immers de toubabs ( =blanke) op de kleine fietsjes. Een andere bijkomstigheid is dat van groot tot klein op onze fiets wil rijden. Helaas kan niet iedereen even goed fietsen en willen ogeschoten jongens het nog wel eens zonder handen proberen. Aangezien de balans op de vouwfiets in het begin even wennen is, verliezen ze vaak hun evenwicht en komen dan ten val. Met uitlenen is dus enige voorzichtigheid geboden. Op 1 oktober maken we de doorsteek naar Marokko. Omdat we Europa als try-out hebben gebruikt kunnen we onze aandacht nu helemaal richten op het nieuwe continent in plaats van op bagagetechnieken en taakverdelingen. Ondanks alle eerdere reiservaringen kost de kennismaking met de Marokkaanse cultuur, het doorzien van andere sociale waarde en normen, behoorlijk wat energie. Ongemerkt een bus in gaan of even snel boodschappen doen is er niet bij. Overal moet over onderhandelt worden, een techniek die we niet gelijk onder de knie hebben. Desalniettemin genieten we met volle teugen van Marokko. Het is een geweldig (fiets) vakantieland wat niet snel verveelt omdat het landschap zoveel verschillende variaties kent. Je kunt er genieten van een prachtige rotspartijen, kleurend van groen naar rose, afhankelijk van waar je je in de Atlas bevindt. Daarnaast kent het een woestijngebied, heeft het bosrijke omgevingen, dadelgorges en prachtige steden. In en vanuit steden als Fes, Meknes en Marrakech maken we korte, architectonische fietstrips. We slapen in pittoreske hotelletjes met kleine kamertjes en smalle stijlen trappen. Ook hier bewijst de vouwfiets zichzelf met z´n lenigheid, geen trap is te stijl, geen kamer te klein. Tot grote verbazing van menig hoteleigenaar. In de steenwoestijn krijgen de fietsen hun eerste pistetest. Over wasbordachtige weggetjes trekken we door een enorme leegte. Tot onze verbazing ontmoeten we, in de middle of nowhere, een geemigreerde, fietsfanatieke nederlander. Op dit moment per auto op vakantie, maar fietsvakanties zijn hem niet vreemd. Onze vouwfietsen echter wel en vraagt ons het hemd van het lijf. Hij maakt een proefritje en vraagt of wij hem met fiets willen fotograferen. Tot slot merkt hij op dat onze banden hem nogal versleten overkomen. "Hebben jullie nog geen lekke banden gehad ?", vraagt hij. We schudden ontkennend ons hoofd, daarna gaan we ieders ons weegs. Helaas voor ons zitten wij vijf minuten later driftig banden te plakken in de bloedhitte. Hoe zat dat ook alweer met de goden verzoeken ? De suspensie wordt uitgebreid getest tijdens een tweedaagse monstertocht door de hoge Atlas. Normaal gesproken een paradijselijke fietstocht, die nu door de hevige regenval een sterk "of the road" karakter kreeg. De weg was niet langer begaanbaar voor jeeps en op een zeker punt kostte het ons zeven uur van hard werken om 25 kilometers verderop te komen. Daarna volgde een afdaling over grote keien, wat echt een magnefiek stukje mountainbiken was en waarbij we erg te spreken waren over onze vering.
Verder kent Marokko een uitgebreid busnet waar we regelmatig gebruik van hebben gemaakt. Vaste prijzen voor de bagage zijn er bij de meeste busmaatschappijen eigenlijk niet, met uitzondering van de CTM. Er moet dan ook bij elke reis opnieuw onderhandeld worden over wat de bagage, twee rugzakken en twee fietsen, moet gaan kosten. Prijsbepalende factoren zijn o.a. het aantal mensen dat zich er mee bemoeid heeft, de afstand, het gewicht, de ruimte in de bus en het goede humeur van de bagageman. Hoewel er niet zachtzinnig met de fietsen wordt omgesprongen, weren ze zich kranig.
Helaas kan er niet voorkomen worden dat er krassen ontstaan op het mooie paars/blauwe metallic, maar we zijn blij dat de vouwpunten het zover nog goed hebben gehouden. Een vouwfietstechniek waar veel fietsfanatieke vrienden en familie nogal hun twijfels betreffende de levensduur bij hadden.
Om Marokko te verlaten moet je je aansluiten bij een convooi, omdat het niet geoorloofd is om zonder militairen begeleiding overland, door de woestijn, naar Mauretanie te gaan. Dit betekende dat we in Dakhla, de meest zuiderlijke stad in Marokko, op zoek moesten naar mensen die ons mee zouden kunnen nemen in hun auto. Dit leek ons geen makkelijke klus omdat menig auto al helemaal volgepakt zat. Uiteindelijk vonden onze fietsen onderdak in een landrover van een stel Italianen, waar ze keurig opgevouwen in de achterbak konden staan en kregen wij een lift van een vierwiel aangedreven IVECO camper. Het werd een opmerkelijke tocht waar teamspirit groeide met het uitgraven van auto´s. Onze fietsen werden regelmatig bewonderd door het raampje van de landrover en bleven, naast het praten over zaken als luchtfilters, woestijnzand en motoren, onderwerp van gesprek. Veel mensen vinden het nogal wat dat we met de vouwfiets uit Nederland zijn gekomen. Een van de meest gestelde vragen is of we ons niet helmaal suf fietsen met die kleine wieltjes. In alle talen die we kennen en met handen en voeten leggen we dan uit dat onze voorbladen groter zijn dan op een gewone fiets, de achtertandwielen hier op aangepast zijn en dat we 21 versnellingen hebben. De nummer 1 vraag blijft echter of onze fiets niet te koop is. Hierbij maakt het niet uit of we met of zonder fiets zijn op het moment dat we aagesproken worden. Mensen kennen ons als de bezitters van de kleine, sterke fietsen en voelen zich vrij om te vragen. Ze zijn zelfs bereidt om te wachten tot we onze reis beeindigd hebben. Menig Afrikaan kan niet geloven dat we zo'n 80 a 110 kilometer op een dag fietsen. Zelf zeggen ze na 4 kilometer al moet te zijn in de bovenbenen. Gezien de conditie van de meeste fietsen hier niet zo verwonderlijk. Toch ontmoeten we heel wat fietsende Afrikanen. De fiets heeft dan vooral tot doel produkten te vervoeren. Trosse bananen, jerrycans met olie, enorme balen gras passeren de revue. Zomaar een pleziertochtje maken zoals wij dat doen kennen ze eigenlijk niet, maar zijn verrukt als wij langs komen gefietst. Ze slaan de handen ineen als teken van respect en wensen ons altijd en overal een 'Bonne Voyage'. Dit geeft de burger moed als hij er een beetje doorheen zit op een zweterige Afrikaanse fietsdag!

Tekst en Foto's door: Tristan R. Raggers en Saskia Henze