Deel 4: Folding Bikes Goes Walkabout Expedition

Satang Jabang
Na 3,5 maand en bijna 4000 fietskilometers komen we aan in Kafountine. Een kustplaatsje in het zuiden van Senegal, gelegen in het mooie Casamance. Voor ons een belangrijke plaats om te bezoeken en ook een spannende. Omdat hier een scholen project door Tine Veldkamp, een Nederlandse, is opgezet waar wij met onze fietstocht door Afrika een sponsorloop voor doen. Bij aankomst in Kampement Kunja , waar Tine zelf een aantal jaar heeft gewoond, worden we hartelijk ontvangen, "Waar we vandaan komen?", "Vanuit Zuiganchor, zo'n 110 km. zuidelijker"."Oh, dan zullen jullie wel moe zijn!". "Ja, we zijn wel moe!". "En waar zijn jullie met de bus uitgestapt?" De verbazing rijst als ze horen dat we helemaal nergens uit zijn gestapt. "Oh, maar dan zijn jullie echt moe", zegt Amadou. De kok. "Dat zou ik niet kunnen, na vier kilometer ben ik al moe!". Als we de volgende dag het kantoortje van Tine op de school binnenlopen, blijkt ze al van onze aankomst op de hoogte te zijn. De Afrikaanse tamtam werkt snel. We worden rondgeleid en voorgesteld aan leerkrachten en leerlingen. Enthousiasme, samenhorigheid en een zichtbaar resultaat doet ons genoegen dit project te steunen. Terwijl we genieten van een lunch, gekookt door leerlingen tijdens de les koken, vertelt Tine over haarzelf en het project.
Toen Tine Veldkamp hier in december 1995 kwam om een project op te starten, stapte ze naar de dorpsraad met de vraag waar het dorp nou het meeste behoefte aan heeft. Wat het ook zou worden, het zou Tine om het even zijn. Het ging haar om de behoefte van het dorp. Na twee weken komen ze met het antwoord. Veel jonge vrouwen trekken weg uit het dorp naar Dakar om werk te zoeken. Familiebanden vallen hierdoor uit elkaar en eenmaal in de grote stad blijkt er weinig werk waardoor veel meisjes en vrouwen in de prostitutie terechtkomen. Wat wij willen is een school voor beroepsonderwijs voor meisjes en vrouwen zodat zij een betere toekomst in het dorp hebben. Het dorp stelt een stuk grond beschikbaar en Tine gaat meteen aan de slag. Met voorschot van eigen spaargeld begint ze met de bouw van de school.
Ondertussen gaat ze in Nederland op zoek naar geld-sponsors en komt terecht bij de 'wilde ganzen' . Met de opbrengst van hun 'verdubbelingsaktie' en het geschonken bezuinigingsgeld van het ministerie van VROM betreffende het 'niet versturen van kerstkaarten' is de bouw van de school gefinancierd. In november 1996 wordt de school geopend en zitten er al honderd leerlingen op. Nu, inmiddels drie jaar later, verschaft de school aan 17 mensen betaald werk en zijn de eerste leerlingen net afgestudeerd.
Tine en het dorp zijn tevreden over het resultaat maar ze zijn er nog niet. De school is momenteel nog steeds afhankelijk van sponsorgelden vanuit Nederland. De aanschaf van een rijstpelmachine en het openen van het restaurant en een boetiek, waarvoor de leerlingen tijdens hun lessen 'koken en textiele werkvormen' producten voor maken, moet de school in de toekomst in staat stellen zelfvoorzienend te worden. Dit is dan ook voornamelijk waar Tine zich mee bezig houdt, het aansturen van het project, het coördineren, de ontwikkelingskant van de school, sponsorcontacten met Nederland en het les geven van 'bedrijfsvoering' aan de 3e jaars studenten.
Elk jaar stelt Tine dan ook een nieuw streefbedrag wat de school binnen moet halen. Voor 1999 was dit 5.000.000 CFA (ongeveer fl. 17.500). Dit bedrag hebben zij gehaald en is goed genoeg om de school zes maanden voor eigen onderhoudskosten (salaris leraren, materiaalkosten enz.) te onderhouden. "Dat is 'al' een hele prestatie", zegt Tine. Geld voor extra dingen zoals de aanschaf van een waterpomp of het bouwen van een omheining zodat de koeien de versgekweekte groente niet oppeuzelen zit daar nog niet bij. Nederland is hiervoor nog onmisbaar als geldsponsor.
Wij vroegen Tine wat er nog op de wensenlijst van de school staat. Het bouwen en inrichten van een ruimte voor de inmaak van groente en fruit is al een tijdje een verlangen en ook een belangrijke voor het groeien in de zelfsupport van de school. Nu hebben wij Tine belooft ons best te doen geld op te halen met onze fietsreis om deze wens te verwezenlijken. Elke financiële steun is hierbij meer dan welkom en kan gestort worden op giro 7528351 t.n.v. Stichting Kafountine, Alphen a/d Rijn.

Zuid-Afrika
Na West Afrika is Zuid Afrika een ware cultuurshock. De eerste avond worden we gelijk geconfronteerd met hordes 'backpakkers' en televisie. Had ik die in West Afrika nog geen seconde gemist, nu was ik na één dag al verslaafd en zat, net als iedereen, domweg televisie te kijken. Met als gevolg dat ik na een paar nieuwsuitzendingen terug wilde naar West Afrika, of beter nog, naar huis. Roofovervallen, met of zonder doden, waren aan de orde van de dag.
Zouden wij op onze prachtige Birdy's veilig door Zuid Afrika kunnen fietsen? Ik begon me met de minuut kwetsbaarder te voelen en tegen het eind van de avond ben ik er zo goed als zeker van dat fietsen in Zuid Afrika een volslagen fout idee is.
's Avonds uit ik mijn ernstige twijfels over dit nieuw te ontdekken, slechte, land aan Tristan. Hij ziet het gelukkig rooskleuriger in, maar ziet wel dat ik wat meer tijd en ruimte nodig heb dan hij om te gewoon te raken aan de overgang van Zuid naar West Afrika. Hoewel hij zelf nooit langer in steden wil blijven dan nodig is, verlengen we ons verblijf in Johannesburg. Zo kan ik de stad ontdekken, wat mij rust en nieuwe fietskriebels geeft.
Omdat het weer veel te wensen over laat besluiten we met de bus naar Durban te gaan om vandaaruit te starten met fietsen.

Na twee dagen Durban ben ik dan echt fietsklaar. Vroeg in de ochtend pakken we onze spullen en starten onder aanmoediging van de eigenaar. Gelukkig is het vrijheidsgevoel van het fietsen weer gelijk aanwezig, waardoor mijn moord en doodslaggevoelens vervagen.
Na het platte West Afrika is het heuvelachtige Zuid Afrika een welkome afwisseling. We genieten van de groene omgeving en de goede wegen. De zon schijnt, de lucht is blauw, wat willen we nog meer?!
We worden iets minder nagestaard, maar de aandacht blijft. Op onze eerste camping worden we uitgenodigd voor een braai en overspoeld met goed bedoelde adviezen.
De blanke Zuid Afrikaan blijkt van mening te zijn dat je niet kunt fietsen in het Zuid Afika. Het zou te gevaarlijk zijn…Inmiddels zijn wij zelf niet zo bang meer. D.m.v. een portie gezond verstand bepalen we onze route. Zo fietsen we dus nooit in het donker, rijden we niet te koop met onze dure camera's en wildkamperen doen we hier ook niet.
Het contact met de zwarte bevolking loopt gecompliceerder. De apartheid mag dan wel afgeschaft zijn, het heeft toch duidelijk zijn sporen nagelaten. Zo kom je blank en zwart zelden op dezelfde plaatsen tegen en bestaat het contact vooral uit zwaaien naar de zwarte bevolking die we onderweg tegenkomen. Van de kinderen nemen we steevast een handklap in ontvangst.
Toch loopt niet alles even soepel. Tristan heeft voor het eerst, na 6 jaar van bijna continue reizen, een duidelijk beeld wat hij in Nederland zou willen doen en krijgt daardoor steeds meer zin om naar huis te gaan.
Zelf begin ik te verlangen naar een vaste standplaats. Het steeds vooruit plannen begint ons ook op te breken en we beginnen moe te raken van Afrika. Op de een of andere manier vinden we het reizen hier slopender dan in Azië.
Zodoende kiezen we er in Cape Town voor om met een Overlandtoer door Namibië, Botswana en Zimbabwe te reizen. Normaliter nemen ze liever geen fietsen mee. Onze fietsen zijn echter zo compact dat ze slecht een minimum aan plaats innemen en daardoor wel getolereerd worden.
Het is wennen in de truck. De spanning van de afgelopen maanden valt van ons af. We hoeven nergens meer zelf over na te denken. Dat doen de begeleiders van Umkulu wel. Zij koken, bepalen onze route en lepelen alle interessante weetjes zo op. Het doet allemaal erg vakantie-achtig aan.
Als we in Botswana een eenzame fietser tegenkomen kijken we hem met gemengde gevoelens na. Alles heeft z'n voors en tegens.

Terug in Jo'burg is het tijd om de balans op te maken. Willen we verder fietsen of gaan we naar huis? Hoe raar het ook zal zijn om eerder naar huis te gaan, we besluiten toch om deze tocht niet meer te vervolgen. Negen maanden in Afrika heeft duidelijk zijn sporen nagelaten, een rugtas vol verhalen, ruim 8000 km. op de pendalen en een bandenplaktrauma. Het is goed geweest zo.

Tot slot willen wij in dit eindartikel van de gelegenheid gebruik maken om onze sponsor van The Folding Bike Goes Walkabout Expeditie nog eens hartelijk te bedanken.
Tromm Tweewielers Amsterdam, bedankt voor alle goede fietszorgen voor, tijdens en na onze Afrika Toer!

Tekst en foto's: Tristan R. Raggers en Saskia Henze

© copyright by www.onwalkabout.nl

De Wereldfietser
nummer 4 winter 2000

Gesponsord door:
Tromm Tweewielers Amsterdam

Birdy Blue